Türk hukuku · Aile hukuku
Hollanda'da alınan boşanma kararının Türkiye'de tanınması: konsolosluk mu, tanıma davası mı?
Kısa cevap
Hollanda'da alınan boşanma kararı Türkiye'de kendiliğinden geçerli olmaz; tanınmadığı sürece Türk nüfus kaydında evli görünmeye devam edersiniz. İki yol var: Eşler anlaşıyorsa ve karar yalnızca boşanmayı içeriyorsa, dava açmadan Türk konsolosluğunda idari tescil (Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A) çoğu zaman yeterlidir. Şartlar sağlanmıyorsa ya da velayet, nafaka gibi hükümler de Türkiye'de uygulanacaksa Türkiye'de aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılır (MÖHUK m.50-59). Hollanda'da boşanmanın kendisi de ancak kararın nüfus siciline kaydıyla kurulur; bu kayıt, karar kesinleştikten sonra 6 ay içinde istenmelidir.
Hollanda'da yaşayan Türk vatandaşları ve çifte vatandaşlar boşanmayı çoğunlukla Hollanda mahkemelerinde yapıyor. Ancak birçok kişi yıllar sonra, Türkiye'de evlenmek, tapu işlemi yapmak ya da bir miras dosyasında, nüfus kaydında hâlâ evli göründüğünü fark ediyor. Bu rehber, kararın Türkiye'de nasıl geçerli hâle getirileceğini anlatıyor.
Önce Hollanda tarafı: boşanma kayıtla kurulur
Hollanda hukukunda boşanma, mahkemenin kararıyla değil, kararın nüfus siciline (registers van de burgerlijke stand) kaydedilmesiyle kurulur. Kayıt talebi, kararın kesinleştiği günden itibaren en geç 6 ay içinde yapılmazsa karar hükmünü kaybeder (Hollanda Medeni Kanunu m.1:163). Bu kaydı genellikle avukat yaptırır. Türkiye'deki tanıma işlemleri için de kararın Hollanda'da kesinleştiğini ve kaydedildiğini gösteren belgeler gerekir.
Yol 1: Konsoloslukta idari tescil (NHK m.27/A)
2017'de Nüfus Hizmetleri Kanunu'na eklenen 27/A maddesiyle, yabancı mahkeme veya idari makamlarca verilen boşanma kararları, belirli şartlarla mahkemeye gitmeden doğrudan nüfus kütüğüne tescil edilebiliyor.
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Kesinleşmiş karar | Karar, verildiği ülke hukukuna göre usulen kesinleşmiş olmalıdır. |
| Kamu düzeni | Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır. |
| Başvuru | Eşler bizzat veya vekilleri aracılığıyla birlikte başvurur. Ayrı ayrı başvurularda diğer eşin onayı aranır. Diğer eş vefat etmiş veya yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir. |
| Türkiye'de dava olmaması | Aynı kararla ilgili Türkiye'de açılmış, devam eden veya reddedilmiş bir dava bulunmamalıdır. |
Nereye? Kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine (Hollanda'da büyükelçilik veya başkonsolosluk); randevu konsolosluk.gov.tr üzerinden alınır. Türkiye'de ise Bakanlıkça belirlenen nüfus müdürlüklerine başvurulabilir.
Sınırı: İdari tescil yalnızca boşanmanın (veya evliliğin iptali ya da butlanının) nüfusa işlenmesini sağlar. Velayet, nafaka veya mal paylaşımı gibi hükümlerin Türkiye'de uygulanması gerekiyorsa ayrıca tenfiz davası açılmalıdır.
Yol 2: Türkiye'de tanıma veya tenfiz davası
İdari tescilin şartları sağlanmıyorsa (örneğin eski eş başvuruya katılmıyorsa) ya da başvuru reddedilirse, Türkiye'de aile mahkemesinde dava açılır.
- Tanıma (MÖHUK m.58): Kararın Türkiye'de kesin hüküm sayılmasını sağlar; boşanmanın nüfusa işlenmesi için çoğu zaman yeterlidir. Karşılıklılık şartı tanımada aranmaz.
- Tenfiz (MÖHUK m.50-57): Nafaka, velayet ve kişisel ilişki gibi icra gerektiren hükümlerin Türkiye'de uygulanabilmesi için gerekir.
- Yetkili mahkeme (MÖHUK m.51): Davalının Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer; o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri.
- Mahkemenin baktığı başlıca noktalar (MÖHUK m.54): Kararın kamu düzenine açıkça aykırı olmaması, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konu olmaması ve davalının yabancı davaya usulüne uygun çağrılıp savunma hakkını kullanabilmiş olması.
Dava, Hollanda'dan avukata verilecek özel yetkili bir vekaletname ile Türkiye'ye gelmeden yürütülebilir.
Gerekli belgeler
- Hollanda mahkemesinin boşanma kararı (echtscheidingsbeschikking), kesinleştiğini gösteren belge veya şerhle birlikte
- Boşanmanın Hollanda nüfus siciline kaydedildiğini gösteren belge
- Belgelerin apostili (Hollanda ve Türkiye Apostil Sözleşmesi'ne taraftır)
- Kararın ve şerhlerin onaylı Türkçe tercümesi; konsolosluğun kabul ettiği yeminli tercümanı önceden sorun
- Kimlik ve pasaport; dava yolunda avukata özel yetkili vekaletname
Hangi belgenin tam olarak istendiği temsilciliğe göre değişebilir; başvurudan önce konsolosluğun güncel listesini kontrol edin.
Tanınmazsa ne olur?
- Türk nüfus kaydında evli görünmeye devam edersiniz; Türkiye'de yeniden evlenmek mümkün olmaz.
- Nüfus kaydına dayanan belgelerde, örneğin bir mirasçılık belgesinde, eski eş hâlâ eş olarak görünebilir ve dosyanın çözümü uzar. Miras işlemleri için Türkiye'de miras rehberimize bakın.
- Tapu, banka ve resmi işlemlerde medeni hâl uyuşmazlığı sorun çıkarabilir.
Kendi kontrol listeniz
- Hollanda'daki boşanmanın sicile kaydedildiğinden emin olun.
- e-Devlet'te medeni hâlinizi kontrol edin.
- Eski eşinizle anlaşıyorsanız konsoloslukta idari tescil için randevu alın.
- Anlaşma yoksa veya nafaka ve velayet Türkiye'de uygulanacaksa tanıma veya tenfiz davası için avukatla görüşün.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama değişebilir; somut durumunuz için bir avukata danışın. Son güncelleme: 7 Kasım 2026.
Sık sorulan sorular
Hollanda'daki boşanma kararım Türkiye'de otomatik geçerli mi?
Hayır. Konsoloslukta veya yetkili nüfus müdürlüğünde idari tescil yaptırmanız ya da Türkiye'de tanıma davası açmanız gerekir. O zamana kadar Türk nüfus kaydında evli görünürsünüz.
Dava açmadan konsoloslukta halledebilir miyim?
Karar kesinleşmişse, kamu düzenine açıkça aykırı değilse ve eşler birlikte başvuruyorsa (veya diğer eşin onayı varsa), Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A uyarınca dava açmadan idari tescil mümkündür.
Eski eşim başvuruya katılmıyor. Ne yapabilirim?
Türkiye'de aile mahkemesinde tanıma davası açabilirsiniz. Eski eşin Türkiye'de yerleşim yeri yoksa dava Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde açılabilir.
Nafaka ve velayet de Türkiye'de geçerli olur mu?
İdari tescil yalnızca boşanmayı nüfusa işler. Nafaka, velayet ve kişisel ilişki gibi hükümlerin Türkiye'de uygulanması için tenfiz davası gerekir.
Türkiye'ye gelmem gerekir mi?
Hayır. Konsolosluk başvurusu Hollanda'da yapılır; dava yolunda ise avukata vereceğiniz özel yetkili vekaletname ile süreç Türkiye'ye gelmeden yürütülebilir.